Onur Çoban

  Felsefeye bir bakış 59. Bölüm:  Endülüs İslam Felsefesi (İbn Meserre, İbn Bacce, İbn Tufeyl vd.) Doğu ve Batı Arası Köprü        Endülüs’te yani bugünkü İspanya ve Portekiz’in bulunduğu İber Yarımadasında yaklaşık 700-800 yıl süren İslam hakimiyetinde en az Ortadoğu’daki gibi önemli bir düşünce ve bilim geleneği oluşmuştur.       H em Müslüman hem de Yahudi önemli bilim insanlarının yetiştiği bu dönemde felsefe tarihinde de önemli isimler bulunmaktadır. Belki de zirvesini İbnRüşd ile yaşayan bu dönem İbn Meserre , İbn Bacce , İbn Tufeyl ve İbn Arabi gibi Müslüman filozoflar; gerekse İbn Meymun ( Maimonides ) ve İbn Cebirol ( Avicebron ) gibi Yahudi filozoflar eserlerini üretmişlerdir. Batı Dünyasının Aristoteles ile buluşmasına öncülük etmişler, İbn Rüşdçülük yani Averroizm akımıyla Skolastik Felsefede tartışma yaratmışlardır. Yine İbn Haldun ve İbn Zuhr gibi önemli isimler bu dönemde Endülüs’te bulunmaktaydı. İslamFelsefesinin ...

Felsefeye bir bakış  56. Bölüm: İbn Sina Tıp ve Felsefe             980-1037 yılları arasında yaşayan İbn Sina, hem Felsefe tarihinin hem de Bilim tarihinin en önemli isimlerinden biridir. Özellikle Tıp alanında yüzlerce yıl boyunca hem doğu hem de batıda tartışmasız bir otorite olmuştur.             Batıda Avicenna olarak bilinen İbn Sina, Kindi ve Farabi ’nin açtığı yoldan ilerleyerek Aristoteles felsefesinin etkisinde kalsa da Platon felsefesi ile de mükemmel bir sentez oluşturmuş bunu yaparken kendi orijinal düşüncelerini de ortaya koymuştur. Kendisinden sonra gelen birçok doğu ve batı düşünürünü de doğrudan ve dolaylı olarak etkilemiştir.             İbn Sina, M.S. 980 yılında bugün Özbekistan sınırları içinde yer alan Efşene’de doğmuştur. Çocukluk ve gençlik yılları, dönemin bilim merkezi olan Buhara’da geçmiş...

Felsefeye bir bakış 55. Bölüm: Farabi İkinci Öğretmen   İslam Felsefesinin İkinci Öğretmen ’i, tüm felsefe tarihinin en büyük filozoflarından biri olan Farabi, Aristoteles felsefe geleneği ile İslam düşüncesini uyumlu hale getirmesi ile bilinen Türk filozoftur. Farabi sadece eklettik bir biçimde bunu yapmamış kendi özgün düşünce sistemini de oluşturarak İbn Sina ve İbn Rüşd gibi isimlere öncü olmuştur.   Farabi sadece bir yorumcu değil, kadim Yunan felsefesi ile İslam düşüncesini tutarlı bir “sistem” içinde birleştiren ilk büyük mimardır. Aristoteles’in mantık külliyatını o kadar derinlemesine incelemiş ve şerh etmiştir ki, felsefe dünyasında Aristoteles’ten ( Muallim-i Evvel/ İlk Öğretmen ) sonra gelen “Muallim-i Sânî” (İkinci Öğretmen) unvanını tam anlamıyla hak etmiştir. Bu anlamda Meşşai Filozoflardan olarak görülür. Aristoteles’ten çok etkilense de Platon ve Yeni Platoncu görüşlerden de etkilenmiştir.   Tıpkı Platon ve Aristoteles gibi Farabi’nin felsefe...

         Felsefeye bir bakış 54. Bölüm: Razi 5 Ezeli İlke İlk İslam Filozoflarından olan Razi (865-925), özellikle 5 Ezeli İlke teorisi ile dikkat çeken ve döneminde de oldukça eleştirilere sebep olan bilimadamı ve düşünürdür. Tabiattaki her çeşit oluşum, gelişim ve değişimi teorik düzeyde temellendirmeye çalışan ve tabiiyyun (natüralistler) olarak bilinen kadroda yer alır. İslamFelsefesi döneminde yaşayan Ebû Bekir Muhammed bin Zekeriya er-Râzî , Aristoteles ’in baskın olduğu Meşşai gelenekten farklı olarak daha Platoncu bir çizgi de düşünceleri savunması bakımından önemlidir. İlk İslam Filozofu olarak kabul edilen Kindi ve onun çizgisini devam ettiren Farabi ve İbnSina gibi isimler her ne kadar Aristo ile Eflatun arasında orta bir yol bulmayı amaçlasalar da, asıl olarak Aristoteles ve onun görüşlerinin izinden gitmişlerdir. Razi, Platon ’la birlikte Demokritos ve Pythagoras gibi Sokrates öncesi birçok filozofa da zaman zaman atıfta bulunur. ...