Onur Çoban

Felsefeye bir bakış 25.Bölüm: Septikler – Şüpheciler  / Kuşkucular Yazan: Onur Çoban Kuşku               Felsefe tarihi içerisinde bir okul olmaktan çok genel bir düşünce tarzı olan şüphecilik, hem kurucusu kabul edilen Piron’dan önceki filozoflarda hem de bu akıma dahil olmayan sonraki düşünürlerde izlerine rastlanabilen bir düşünme tarzıdır. Ancak özellikle ilk çağda spesifik bir akım olarak felsefe tarihinde yerini almıştır.               Piron’a (Pyrrhon / Pyrrho) geçmeden önce septisizmi kısaca inceleyelim. Düşünce tarihi boyunca şüphe duymak, sorgulamak ve kesin bir karar vermeden önce en ince ayrıntısına varıncaya dek irdelemek önemli olmuştur. Özellikle ilkçağda yaşayan filozof ve bilimadamlarının bir kısmı klasik anlamda şüpheci olarak görülmese de bir tavır olarak kuşkuculuktan izler taşımışlardır. Örneğin Ksenophanes tanrı anlayışı ile şüpheci izler taşır. Kendi bölümünde de belirttiğimiz gibi b...

Fonksiyonalizm ( İşlevselcilik) Yazan: Onur ÇOBAN Fonksiyonalizm ( Functionalism ) veya İşlevselcilik , 19. Yüzyılda ortaya çıkan ve etkisini günümüzde de sürdüren bir sosyoloji teorisidir. Özellikle toplum yapısını incelemede Yapısal İşlevselcilik   ( Structural-functionalism ) olarak da gündemde olan bu kavram, toplumdaki her öğenin bir işlevi / Fonksiyonu olduğu tezi üzerinden şekillenir. Bu işlevselliğin fayda kelimesiyle eş anlamlı kullanılması bir bakıma akıllara Yararcılık ( Utilitarianism ), Pragmatizm , fiîliyye , hatta eski Yunan’dan Hazcılık , Hedonizm gibi kavramları getirecektir. Ancak bu kavramların aksine İşlevselcilik, felsefeden çok sosyoloji alanında yer alır. Ancak elbette ki bu kavramlarla ilişkisi dikkat çekicidir. Aynı şekilde Pozitivizm ile birçok kavram ve görüşü paralel şekilde ilerler. Ancak Fonksiyonalizmin temel referans aldığı nokta kuşkusuz Liberalizm ve Kapitalizmdir. Bu kadar kelime karmaşası arasında Fonksiyona...

Parasosyal Etkileşim Yazan: Onur Çoban Kitle iletişim alanında önemli bir yaklaşım olan Parasosyal Etkileşim Yaklaşımı, 1950’li yıllarda Donald Horton ve Richard Wohl tarafından ortaya konulan ve günümüzde yeniden popüler olan bir kavramdır. 1956 yılında Horton ve Wohl tarafından ortaya atılan bu kavram özünde 1950’li yılların Denge Kuramları ile doğrudan ilişkilidir. Festinger’in Bilişsel Çelişki ve Newcomb’un ABX modeli gibi iletişim kuramlarından etkilenen bu yaklaşım, kişiler arasındaki ilişkiden çok medya ile bireyler arasındaki ilişkiye odaklanmaktadır. 1950’li yıllarda özellikle ABD’de hızla artan TV izleyicilerini inceleyen araştırmacılar ilginç bazı bulgulara ulaşır. Bu yaklaşıma göre izleyiciler TV ekranında kendilerine yakın gördüğü sunucularla parasosyal bir etkileşime girer. Sunucuların duygu ve düşüncelerini aynen benimser ve onları yakın birer arkadaş olarak görürler. Üstelik bu durum TV karşısında geçirilen süre uzadıkça artarak devam eder.onurcoba...

Newcomb’un ABX Denge Modeli Yazan: Onur Çoban Kitle iletişim alanında önemli bir kuram olan ABX Denge modeli, Theodore Mead Newcomb (1903-1984) tarafından ortaya atılan üçgen biçimde tasarlanan bir iletişim modelidir. Modelin temelini insan iletişiminin belirli bir dengeye dayandığı görüşü alır. Newcomb, tarafından ortaya atılan bu kuramın temelinde 1950’li yıllarda oldukça popüler olan ve davranışçı okul olarak bilinen sosyal psikoloji yatmaktadır. Pozitivizmin (Daha fazla bilgi için  Pozitivizm ve Comte ) açtığı yoldan ilerleyen ve bireyin toplum içindeki davranışlarını bilimsel metotlarla açıklama eğilimde olan bu görüş, soğuk savaşın başlangıç yıllarında iletişimin anayol yaklaşımı olarak belirlenmiştir. Kuşkusuz bu dönemin en belirleyici modeli, ABD’li sosyal psikolog Leon Festinger tarafından ortaya atılan Bilişsel Çelişki Kuramıdır. (Daha fazla bilgi için:  Bilişsel Çelişki Kuramı ) Newcomb’un denge modeli dönemin deneyci okullarınca orta...