Onur Çoban

Felsefeye bir bakış 18. Bölüm Sokrates Yazan: Onur Çoban “ Kendini Bil  ”          Sokrates, felsefeye getirdiği yeni bakış açısı ve trajik ölümü ile sadece felsefenin değil tüm insanlık tarihinin en ünlü ve önemli kişilerinden biridir.             Sokrates hakkında hem çok şey bilmekte hem de aynı şekilde çok az şey bildiğimizi düşünmekteyiz. O, kendi felsefi tekniği nedeniyle yazılı değil sözlü bir şekilde düşüncelerini dile getirmiştir. Zira büyük ihtimalle de bu görüşleri yazıya dökmek gibi bir niyeti hiç olmamıştır. Bu nedenle doğrudan onun görüşlerini içeren bir kaynak ne yazık ki elimizde yok… Ancak başta Platon olmak üzere hem onun döneminde yaşayan hem d e sonraki yıllarda onu görüşlerini alıntılayan birçok isim vardır. Bu sayede doğrudan olmasa da dolaylı olarak onun görüşlerini hemen hemen biliyoruz. Ancak bunların ne kadarı ona ait ne kadarı bunu yazanlara ait olduğu çok ta...

Felsefeye bir bakış 14. Bölüm Doğa Filozofları 12 Atomcu Filozoflar Leukippos ve Demokritos Yazan: Onur Çoban “Bir kanıt bulmayı, Pers Kralı olmaya yeğlerim”   Sokrates öncesi doğa filozofların en sonuncuları ve en önemlilerinden biri atomculardır. Erken dönem bir mekanik materyalizmi ortaya koyan bu filozoflar çağdaşlarına göre oldukça farklı bir bakış açısı sunmuşlardır. Nausiphanes ve Chioslu Metrodoros gibi isimlerin temsil ettiği ve çok sonraları Epikuros ’u etkileyen atomcu filozofların en önemlileri kuşkusuz Leukippos ve Demokritos’tur.  Yaş itibariyle Demokritos aslında Sokrates ve Platon ’un çağdaşıydı. Ancak genel değerlendirmede onun görüşleri Sokrates öncesi filozoflarla birlikte anılır. Bunun en önemli nedeni Sokrates’ten çok önce yaşamış olan Leukippos’un görüşleriyle öğrencisi Demokritos’un görüşlerinin birbirinden tam olarak ayrılamamasıdır. Her iki filozofunda görüşleri birbirine karışmış hangisi hangisine ait olduğu günümüzde...

Felsefeye bir bakış 13. Bölüm Doğa Filozofları 11    Anaksagoras Yazan: Onur Çoban “ Nous dışında her şeyde, her şeyden bir parça vardır.” Çoğulcu / Plüralist filozoflardan olan Anaksagoras, öncülü Empedokles gibi her şeyin tek olduğunu vurgulayan Parmenides ’in hem etkisinde kalmış hem de ona karşı çıkan bir felsefe geliştirmiştir. Empedokles ’te anlatıldığı gibi çoğulcu filozoflar tek bir arkhe olamayacağını düşünüyorlardı. Onlara göre Parmenides ‘in varlık kuramı kısmen doğruydu. Yani “ hiç bir şey vardan yok olamaz, yoktan var olamaz… ” Parmenides her şeyin bölünemez ve tek olduğunu savunuyordu. Bu nedenle evrendeki tüm maddeler ebedi ve ezeliydi. Oysa çoğulcu filozoflar bu kuralın sadece maddenin temel yapı taşı yani kökü için geçerli olduğunu savunuyorlardı. Empedokles 4 temel kök maddesi olan; hava, ateş, su ve toprak’ın birleşip ayrışarak evrendeki tüm maddeleri oluşturduğunu söylüyordu. Anaksagoras da bu fikre katılıyordu ancak bu temel mad...

Felsefeye bir bakış 12. Bölüm Doğa Filozofları 10 Empedokles Yazan: Onur Çoban “Hava, su, ateş, toprak,” Eski Yunan düşünürlerinin en önemlilerinden biri olan Empedokles, evrenin temel yapı taşının yani arkhe’nin tek değil birden fazla olduğunu öne sürerek felsefede çoğulcu anlayışı getirmesi bakımından önemlidir. Empedokles’ten (Empedocles) önce evreni açıklamaya çalışan filozoflar arkhe’nin tek bir madde olduğunu vurgulamışlardı. Onlara göre su veya ateş gibi temel bir öğe evrenin oluşumundaki en önemli unsurdu. Ardından Elea Okulu ve özellikle Parmenides ’in görüşleri “tekliği” yani her şeyin bir olduğu görüşünü önemli hale getirmişti. Oysa Plüralist ya da Çoğulcu olarak isimlendirilen filozoflar bu görüşe karşı çıktı. Bunların ilk ve en önemlilerinden biri Empedokles’ti. Empedokles yaklaşık m.ö. 490-430 yılları arası yaşamıştır. Sicilya’da bulunan Akragas antik kentinde doğmuştur. Babası, ülkenin tiranının devrilmesinde önemli bir...

Felsefeye bir bakış 8.bölüm: Doğa Filozofları 6 Pythagoras (Pisagor) ve Pythagorasçılık Yazan: Onur Çoban Sayıların evrenle uyumu         Matematik teorileriyle okullarda sıklıkla adı geçen Pisagor, felsefe tarihinde de oldukça önemli bir yere sahip olan bir düşünürdür. Özellikle onun mistik / dinsel bir okul kurmuş olması ve sayılarla ulaşmaya çalıştığı evrensel uyum antik çağda olduğu gibi ilerleyen yüzyıllarda da önemli bir konumda yer alır.            Pisagor veya Pythagoras ın düşünceleri Pisagorcu Okul veya Pythagorasçı Okul olarak tanımlanan bir felsefe geleneğine bağlı birçok filozofu etkilemiştir. Ancak bu isimler özgün görüşlerini de felsefeye katmışlardır. Pythagorasçılık bu anlamda oldukça kapsamlıdır.           Pythagoras (M.Ö. 570-   y . 495) Sisam   / Samos adasında doğmuştu. Hayatı boyunca Antik Mısır ve İran...