Onur Çoban

  Felsefeye bir bakış 59. Bölüm:  Endülüs İslam Felsefesi (İbn Meserre, İbn Bacce, İbn Tufeyl vd.) Doğu ve Batı Arası Köprü        Endülüs’te yani bugünkü İspanya ve Portekiz’in bulunduğu İber Yarımadasında yaklaşık 700-800 yıl süren İslam hakimiyetinde en az Ortadoğu’daki gibi önemli bir düşünce ve bilim geleneği oluşmuştur.       H em Müslüman hem de Yahudi önemli bilim insanlarının yetiştiği bu dönemde felsefe tarihinde de önemli isimler bulunmaktadır. Belki de zirvesini İbnRüşd ile yaşayan bu dönem İbn Meserre , İbn Bacce , İbn Tufeyl ve İbn Arabi gibi Müslüman filozoflar; gerekse İbn Meymun ( Maimonides ) ve İbn Cebirol ( Avicebron ) gibi Yahudi filozoflar eserlerini üretmişlerdir. Batı Dünyasının Aristoteles ile buluşmasına öncülük etmişler, İbn Rüşdçülük yani Averroizm akımıyla Skolastik Felsefede tartışma yaratmışlardır. Yine İbn Haldun ve İbn Zuhr gibi önemli isimler bu dönemde Endülüs’te bulunmaktaydı. İslamFelsefesinin ...

Felsefeye bir bakış 58. Bölüm:  İbn Rüşd ve Averroism Tutarsızlığın Tutarsızlığı İbn Rüşd, Batı dünyasında Averroes adıyla bilinen Endülüslü filozof ve hekimdir. Aristoteles felsefesine sıkı sıkıya bağlı olmuş felsefeyi Gazali ’nin eleştirilerine karşı savunmuş, Batı’da Averroism ( İbn Rüşdçülük ) akımı ile akılcılığın gelişimi için öncü olmuştur. Eğer Aristoteles mantığın babasıysa, İbn Rüşd o mantığın Orta Çağ’daki en sadık koruyucusu ve geliştiricisidir. Onun felsefesi, imanın akılla, dinin felsefeyle çatışmadığı, aksine birbirini tamamladığı bir evren tasarımıdır. Endülüs’ün altın çağında İbnTufeyl ’in öğrencisi olmuştur. Aynı zamanda İbn Bacce ’den çocukken ders aldığı ya da en azından etkisinde kaldığı belirtilir. Bugünkü İspanya’da yani Endülüs’ün Cordoba şehrinde 1126 yılında dünyaya gelmiştir. Doğduğu yıllar Endülüs Emevi Devletinin İspanya’da hakim olduğu, doğu İslam Dünyasında ise Gazali ’nin etkisi ile Eşari görüşünün baskın olduğu, Batı’da henüz Skolastik Hris...

Felsefeye bir bakış 57. Bölüm: Gazali Filozofların Tutarsızlığı İslam düşünce tarihinin belki de en etkili kişisi olan Gazali, hem kelam hem tasavvufun ilerleyişini değiştiren, İbn Sina ve Farabi gibi filozofların düşünceleriyle mücadele eden ancak bunu yaparken entelektüel birikimini sonuna kadar kullanan bir isimdir. Onun, felsefeye karşı duruşu, aslında Antik Yunan özellikle de Aristoteles felsefesine olan anlayıştır. Bu nedenle Aristoteles çizgisinde eserler veren İslam Meşşai filozoflarla ciddi bir mücadele vermiştir. Bununla birlikte hem onların hem de doğal olarak Aristo’nun Mantık eserlerine ise büyük önem vermiştir. Felsefe ile olan bu mücadelesine ileriki yıllarda İbn Rüşd ’de dahil olmuş ancak uzun vadede bakıldığında İslam dünyasında kazanan taraf olmuştur. İlahiyat açısından yüzyıllarca tartışmasız bir otorite olmasının yanında Şüphecilik ile Descartes ve Hume ’dan yüzyıllar önce benzer şeyler söylemiş, Sezgicilik ile ileride oluşacak Sezgici filozofların haberc...